Oddiy soʻzlar bilan
Onalik kapitali (materinsky kapital, «материнский капитал») — bolali oilalar uchun davlatdan beriladigan pul. U qoʻlga berilmaydi: oila sertifikat oladi, Ijtimoiy fond (SFR) esa pulni oila belgilagan joyga oʻtkazadi — masalan, ipoteka hisobiga bankka yoki bogʻchaga. Sertifikat bola tugʻilishi ZAGSda (fuqarolik holati dalolatnomalari yozuvi organi) roʻyxatdan oʻtkazilgach avtomatik rasmiylashtiriladi; u Gosuslugi (davlat xizmatlari portali)dagi shaxsiy kabinetga keladi.
Matkapitalni bir marta olish mumkin. Huquq Rossiya fuqarosi boʻlgan onada, ayrim hollarda esa otada yoki bolaning oʻzida bor. Dastur 2030-yil oxirigacha amal qiladi.
2026-yildagi miqdori
| Vaziyat | 2026-yil 1-fevraldan summa |
|---|---|
| Birinchi bola 2020-yildan keyin tugʻilgan | 728 921,90 ₽ |
| Ikkinchi bola 2020-yildan keyin, agar birinchisiga allaqachon olingan boʻlsa | qoʻshimcha toʻlov 234 321,27 ₽ |
| Ikkinchi bola 2020-yildan keyin, agar ilgari matkapital olinmagan boʻlsa | 963 243,17 ₽ |
| Ikkinchi bola 2007–2019-yillarda tugʻilgan | 728 921,90 ₽ |
Sarflanmagan qoldiq har yili 1-fevralda inflyatsiyaga indeksatsiya qilinadi: 2026-yilda — 5,6% ga. Matkapitaldan jismoniy shaxslar daromad soligʻi (NDFL) olinmaydi.
Nimaga sarflash mumkin
- Uy-joy: birinchi badal va ipotekani toʻlash, kvartira yoki uy sotib olish, uy qurish, rekonstruksiya.
- Bolalar ta`limi: bogʻcha, pulli xizmatli maktab, kollej, oliy oʻquv yurti, yotoqxona.
- Onaning jamgʻarma pensiyasi.
- Matkapitaldan oylik toʻlov — daromadi kam oilalar uchun (hozir uni asosan yagona nafaqa almashtirgan).
- Nogiron bolalar uchun tovar va xizmatlar.
Yoʻnalishlarning koʻpi kapitalga huquq bergan bola 3 yoshga toʻlganda ochiladi. Ipoteka, bogʻcha va ayrim boshqa maqsadlar uchun darhol toʻlash mumkin.
Misol
Birinchi bola 2021-yilda tugʻilgan, oila unga sertifikat olgan. Pul sarflanmagan va 2026-yil fevraliga qoldiq 728 921,90 ₽ ga yetgan. 2026-yilda ikkinchi bola tugʻiladi — SFR 234 321,27 ₽ qoʻshib toʻlaydi. Sertifikatda jami: 728 921,90 + 234 321,27 = 963 243,17 ₽.
Oila 6 000 000 ₽ lik kvartiraga ipoteka oladi va matkapitalni birinchi badalning bir qismi sifatida kiritadi. Agar bank 20% badal talab qilsa, oʻz pulingiz ham kerak: 6 000 000 × 20% = 1 200 000 ₽; 1 200 000 − 963 243,17 = 236 756,83 ₽. Kredit boʻyicha toʻlovni ipoteka kalkulyatorida taxminan hisoblash mumkin.
Koʻp uchraydigan xatolar
- Bolalarga ulush ajratmaslik. Matkapital uy-joyga ketgan boʻlsa, ota-onalar oʻzlari va barcha bolalar nomiga ulushli mulk rasmiylashtirishi shart. Aks holda bitimni keyin e`tiroz qilishlari mumkin.
- Naqdlashtirish sxemalariga ishonish. Matkapitalni qonuniy ravishda pul bilan olib boʻlmaydi (oylik toʻlovdan tashqari). Soxta bitimlar uchun jinoiy javobgarlik bor.
- Yaroqsiz uy-joy sotib olish. Avariya holatidagi yoki juda eskirgan uyni SFR kelishmasligi mumkin.
- Qoldiqni tekshirmaslik. Uni Gosuslugi orqali SFRning shaxsiy kabinetida koʻrish mumkin.
Rossiya, Qozogʻiston va Belarusda
Rossiya
2026-yil 1-fevraldan: birinchi bolaga 728 921,90 ₽ va ikkinchi bolaga 963 243,17 ₽, agar birinchisiga matkapital olinmagan boʻlsa; birinchisidan keyin ikkinchi bola tugʻilganda 234 321,27 ₽ qoʻshib toʻlanadi. Dastur 2030-yilgacha uzaytirilgan, sertifikat avtomatik rasmiylashtiriladi.
Belarus
Belarusda — uchinchi va undan keyingi bola tugʻilganda oilaviy kapital: 2026-yilda 35 505 Br, summa har yili indeksatsiya qilinadi. Pul depozitda turadi va asosan uy-joy, ta`lim va davolanishga ishlatiladi.
Manbalar: SFR: onalik kapitali miqdori («Размер материнского капитала»), Rossiya Ijtimoiy fondi («Социальный фонд России»)