Қарапайым тілде
Зейнеткерлік жас — Әлеуметтік қор (СФР) қарттық бойынша сақтандыру зейнетақысын тағайындай бастайтын жас. Бұрын Ресейде бұл ерлер үшін 60, әйелдер үшін 55 жас болатын. 2019 жылдан бастап жас біртіндеп көтерілуде, ал 2028 жылға қарай өтпелі кезең аяқталады: ерлер 65 жасында, әйелдер 60 жасында зейнетке шығады.
Тек жас жеткіліксіз. Сақтандыру зейнетақысын алу үшін тағы мыналар қажет:
- кемінде 15 жыл сақтандыру өтілі;
- кемінде 30 зейнетақы балы (ЖЗК, ИПК).
Өтіл немесе балл жетіспесе, зейнеткерлік жастан кейін 5 жыл өткен соң әлеуметтік зейнетақы алуға болады.
Туған жылы бойынша кесте
| Туған жылы (ерлер / әйелдер) | Шығу жасы | Зейнетке шығу жылы |
|---|---|---|
| 1959 / 1964 | 60,5 / 55,5 жас | 2019–2020 |
| 1960 / 1965 | 61,5 / 56,5 жас | 2021–2022 |
| 1961 / 1966 | 63 / 58 жас | 2024 |
| 1962 / 1967 | 64 / 59 жас | 2026 |
| 1963 / 1968 және одан кейін | 65 / 60 жас | 2028 және одан кейін |
Назар аударыңыз: 2023, 2025 және 2027 жылдары жас бойынша жалпы негіздерде ешкім зейнетке шықпайды — бұл өтпелі кестенің салдары.
Мысал
Әйел 1967 жылғы 10 наурызда туған. Оның зейнеткерлік жасы — 59 жас. Демек, зейнетақы алу құқығы 2026 жылғы 10 наурызда пайда болады (1967 + 59 = 2026). Өтінішті алдын ала беруге болады, бірақ осы күннен бір айдан ерте емес. Егер сол күні оның 15 жыл өтілі мен 30 балы болса, зейнетақы құқық туған күннен бастап тағайындалады.
1963 жылы туған ер адам 65 жасында, яғни 2028 жылы зейнетке шығады. Өз туған күніңіз бойынша жасты жас калькуляторынан және зейнетақы калькуляторынан тексеруге болады.
Кім ертерек шыға алады
- Ұзақ өтіл: 42 жыл өтілі бар ерлер мен 37 жыл өтілі бар әйелдер — 2 жыл ерте, бірақ тиісінше 60 және 55 жастан ерте емес.
- Көпбалалы аналар: үш баласы барлар — 57 жаста, төртеуі барлар — 56 жаста, бес және одан көп баласы барлар — 50 жаста (15 жыл өтілі болса).
- Солтүстік тұрғындары, зиянды және ауыр өндіріс қызметкерлері, педагогтар, медиктер және кейбір басқа мамандықтар — арнайы ережелер бойынша.
- Зейнетке 2 жыл қалғанда жұмыстан шығарылған және жұмыс таба алмаған қызметкерлер — қажетті өтілі болса, жұмыспен қамту орталығының жолдамасы бойынша.
Көптеген мерзімінен бұрынғы зейнетақылар үшін есеп те өтпелі кесте бойынша ауысады, сондықтан өз күніңізді СФР-дан нақтылаңыз.
Қателеспеу үшін
- Зейнеткерлік жас пен зейнетке жақын жастағы адамның жасын шатастырмаңыз: жеңілдіктер зейнетке 5 жыл қалғанда беріледі.
- Сақтандыру өтілі мен жалпы еңбек өтілін шатастырмаңыз: жарналар төленген кезеңдер және кейбір «сақтандырусыз» кезеңдер (әскер, баланы 1,5 жасқа дейін күту) ғана есепке алынады.
- Зейнетақы бәріне автоматты түрде тағайындалмайды: егер СФР өзі рәсімдеуді ұсынбаса, Госуслуги арқылы немесе қордың клиенттік қызметіне өтініш беріңіз.
- Зейнетке шығуды кейінге қалдырсаңыз, балдар мен тіркелген төлем арттыру коэффициенттеріне көбейтіледі.
Ресейде, Қазақстанда және Беларусьте
Қазақстан
Қазақстанда ерлер 63 жасында зейнетке шығады. Әйелдер үшін 2026–2027 жылдары жас — 61, одан кейін жыл сайын жарты жылға өсіп, 2031 жылы 63 жасқа жетеді.
Ресей
Жасты 2019 жылдан бастап біртіндеп көтеріп келеді (№ 350-ФЗ заңы). 2026 жылы 1962 жылы туған ерлер 64 жасында, 1967 жылы туған әйелдер 59 жасында зейнетке шығады. Жасқа қоса 15 жыл сақтандыру өтілі және 30 зейнетақы балы қажет.
Беларусь
Беларусьте жасты көтеру 2022 жылы аяқталды: ерлер 63 жасында, әйелдер 58 жасында зейнетке шығады. Еңбек зейнетақысына кемінде 20 жыл сақтандыру өтілі қажет.
Дереккөздер: «Сақтандыру зейнетақылары туралы» № 400-ФЗ заңы («О страховых пенсиях», КонсультантПлюс), Ресейдің Әлеуметтік қоры («Социальный фонд России»)