Қарапайым тілмен
Өсімпұл — кешіккені үшін төлем. Түбіртекті уақытында төлемесеңіз, басқарушы компания немесе қызмет беруші кешіктірген әр күн үшін шағын пайыз есептейді. Қағидалар бүкіл Ресей үшін бірдей және Тұрғын үй кодексінің 155-бабының 14-бөлігінде жазылған.
Төлеу мерзімі — келесі айдың 10-күні, егер шарт басқа күн белгілемесе. Мерзімнен кейінгі алғашқы 30 күнде өсімпұл жоқ. Бұл уақыт айыппұлсыз төлеу үшін беріледі.
Формула және мөлшерлеме
31-ден 90-күнге дейін: қарыз × мөлшерлеме / 300 × күн саны
91-күннен бастап: қарыз × мөлшерлеме / 130 × күн саны
Заң бойынша қайта қаржыландыру мөлшерлемесі алынады (ол ОБ-ның негізгі мөлшерлемесіне тең). Бірақ Үкімет оны уақытша шектеді: 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін ТКҚ бойынша өсімпұл үшін 9,5% қолданылады — 2022 жылғы 27 ақпандағы негізгі мөлшерлеме. Сондықтан өсімпұл ағымдағы негізгі мөлшерлемеге ілесіп өспейді.
Өсімпұлды әр айдың қарызына бөлек есептейді, себебі әр түбіртектің төлеу мерзімі өзінше.
Өзіңіз есептеңіз
Сандарды өзгертіңіз — есеп қадамдары бірден жаңарады. 2026 жылға арналған Ресей ережелері.
Сандармен мысал
Наурыз айы үшін түбіртек — 5 400 ₽, төлеу мерзімі — 10 сәуір. Сіз кешіктірудің 100-күні төледіңіз.
- 1–30-күндер: өсімпұл жоқ — 0 ₽.
- 31–90-күндер (60 күн): 5 400 × 9,5% / 300 × 60 = 1,71 × 60 = 102,60 ₽.
- 91–100-күндер (10 күн): 5 400 × 9,5% / 130 × 10 ≈ 3,946 × 10 ≈ 39,46 ₽.
Өсімпұл жиыны: 102,60 + 39,46 = 142,06 ₽. Сома аз, бірақ бірнеше түбіртек бойынша бір жылғы қарызда ол тез өседі. Өз жағдайыңызды өсімпұл калькуляторында есептеуге болады.
Қателеспеу үшін
- Мөлшерлемені тексеріңіз. Есептеуде 14% немесе 16% тұрса, өсімпұл асырылған: 2026 жылы 9,5% болуы керек.
- Алғашқы 30 күнді тексеріңіз. Олар үшін өсімпұл есептелмейді.
- Өсімпұлға өсімпұл есептелмейді. База — тек қызметтер бойынша қарыздың өзі.
- Күрделі жөндеуге жарнаны 155-баптың өз бөлігі бойынша есептейді (14.1-бөлік): онда мөлшерлеме 1/300 және 1/130-ға дейін көтерілмейді.
- Өсімпұл қарызға сай келмесе, сот оны РФ АК 333-бабы бойынша азайта алады. Бұны сотта сұрау керек.
- Тағайындаумен төлеңіз. Төлемнің қай ай үшін екенін көрсетіңіз, әйтпесе ақша ескі қарыздарға есепке алынуы мүмкін.
Өсімпұл қате есептелсе, басқарушы компанияға жазыңыз — шағым үлгісі қажет болады. Үлкен қарызды сот бұйрығы арқылы өндіріп алуы мүмкін.
Ресейде, Қазақстанда және Беларусьте
Ресей
Ережені Тұрғын үй кодексінің 155-бабының 14-бөлігі белгілейді. 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін есептеу үшін ағымдағы негізгі мөлшерлеме емес, 9,5% мөлшерлеме (2022 жылғы 27 ақпандағы негізгі мөлшерлеме) алынады.
Беларусь
Беларусьте ТКҚ-ны келесі айдың 25-күніне дейін төлейді; кешіктіргені үшін төленбеген соманың әр күніне 0,3% өсімпұл есептеледі (Беларусь Республикасының Тұрғын үй кодексі).
Дереккөздер: РФ Тұрғын үй кодексі («Жилищный кодекс РФ») — КонсультантПлюс