Oddiy soʻzlar bilan
Har bir ishlangan oy uchun siz yillik taʼtilning bir qismini «ishlab topasiz». Agar ishdan boʻshaganda ishlatilmagan kunlaringiz qolgan boʻlsa, ish beruvchi ular uchun pul toʻlashi shart. Bu — ishlatilmagan taʼtil kompensatsiyasi («компенсация за неиспользованный отпуск», RF MK 127-moddasi).
Kompensatsiya ishdan boʻshashning istalgan asosida toʻlanadi: oʻz xohishi bilan, tomonlarning kelishuvi bilan, qisqartirish boʻyicha. Pul oxirgi ish kuni ish haqi bilan birga beriladi.
Nechta kun taʼtil tegishli
Oddiy taʼtil — yilda 28 taqvimiy kun. Demak, bir oy ish uchun 28 / 12 = 2,33 kun toʻplanadi. «Ish yili» boʻyicha hisoblanadi: u 1-yanvardan emas, ishga qabul qilingan sanadan boshlanadi.
- Oxirgi oyda yarmidan kam ishlangan boʻlsa, bu oy hisobga olinmaydi.
- Yarim oy va undan koʻp ishlangan boʻlsa, toʻliq oygacha yaxlitlanadi.
- Ishlab topilgan kunlardan siz allaqachon ishlatgan kunlar ayiriladi.
- Agar sizda qoʻshimcha taʼtil boʻlsa (masalan, normalanmagan ish kuni yoki Shimolda ishlash uchun), uning kunlari ham kompensatsiya qilinadi.
Formula
Kompensatsiya = Oʻrtacha kunlik ish haqi × Ishlatilmagan taʼtil kunlari
Oʻrtacha kunlik ish haqi taʼtil pullaridagidek hisoblanadi: oxirgi 12 oylik daromad 12 ga va 29,3 ga boʻlinadi. Agar bir yildan kam ishlagan boʻlsangiz, ishlangan oylar daromadi olinadi va ularning soni × 29,3 ga boʻlinadi.
Oʻzingiz hisoblang
Raqamlarni oʻzgartiring — bosqichma-bosqich hisob darhol yangilanadi. Rossiya qoidalari, 2026-yil uchun.
Hisoblash misoli
Siz ish haqi 60 000 ₽ bilan 7 toʻliq oy ishladingiz va hech qachon taʼtilga chiqmadingiz.
- Ishlab topilgan taʼtil kunlari: 28 / 12 × 7 = 16,33 kun.
- 7 oylik daromad: 60 000 × 7 = 420 000 ₽.
- Oʻrtacha kunlik ish haqi: 420 000 / (7 × 29,3) = 420 000 / 205,1 = 2 047,78 ₽.
- Kompensatsiya: 2 047,78 × 16,33 = 33 440,25 ₽.
- NDFL 13%: 4 347,23 ₽. Qoʻlga: 29 093,02 ₽.
Ish beruvchi kunlarni sizning foydangizga yaxlitlashi mumkin (masalan, 17 gacha), lekin kamaytirib emas. Oʻz holatingizni ishdan boʻshaganda hisob-kitob kalkulyatorida hisoblash mumkin.
Koʻp uchraydigan xatolar
- Ishga qabul qilingan sanadan boshlanadigan ish yili oʻrniga taqvimiy yil boʻyicha hisoblash.
- Oldingi yillar kunlarini unutish: agar ikki yil taʼtilga chiqmagan boʻlsangiz, toʻplangan barcha kunlar kompensatsiya qilinadi.
- Pulni keyinroq kutish: hammasi oxirgi ish kuni toʻlanishi kerak. Kechiktirgani uchun ish beruvchi kuniga kalit stavkaning kamida 1/150 qismi miqdorida foiz toʻlaydi (RF MK 236-moddasi).
- Ishdan boʻshash nafaqasi bilan adashtirish: taʼtil kompensatsiyasiga NDFL solinadi, ishdan boʻshash nafaqasiga esa limit doirasida solinmaydi.
Pul oʻrniga ishlatilmagan taʼtilni olib, keyin ishdan boʻshash mumkin — buning uchun taʼtil uchun ariza va ishdan boʻshash uchun ariza topshiring. Ish beruvchi bunga rozi boʻlishi mumkin, lekin majbur emas.
Rossiya, Qozogʻiston va Belarusda
Rossiya
RF MK 127-moddasi boʻyicha berilishi shart va oxirgi ish kuni ish haqi bilan birga toʻlanadi (RF MK 140-moddasi). 13% NDFL solinadi. Ishdan boʻshamasdan taʼtilni pulga almashtirish faqat 28 kundan ortiq qismi uchun mumkin.
Qozogʻiston
Mehnat shartnomasi bekor qilinganda yillik haq toʻlanadigan taʼtilning barcha ishlatilmagan kunlari uchun kompensatsiya toʻlanadi. 10% ОПВ (majburiy pensiya badali), 2% ВОСМС (majburiy tibbiy sugʻurta) va ИПН (jismoniy shaxslar daromad soligʻi) ushlanadi.
Belarus
Ishdan boʻshagan kuni ish beruvchi («наниматель») barcha ishlatilmagan mehnat taʼtillari uchun pul kompensatsiyasi toʻlaydi. 13% daromad soligʻi va ФСЗНga 1% badal ushlanadi.
Manbalar: RF Mehnat kodeksi («Трудовой кодекс РФ», KonsultantPlyus)